
Archidiecezja Lwowska zmaga się wciąż z odbudową Rezydencji arcybiskupów lwowskich obrządku łacińskiego we Lwowie. Budynek, zwrócony w 2004 roku po 60 latach eksploatacji przez Państwowy Instytut, został bardzo zniszczony w czasach Związku Radzieckiego i jego odnowienie wymaga większych nakładów, niż było to na początku przewidywane, a mianowicie konieczna jest m.in. całkowita wymiana stropów oraz dachu. Roboty posuwają się do przodu, nabierają tempa, ale zwiększa się też zapotrzebowanie na środki finansowe.
Wyrażam wielką wdzięczność wszystkim, którzy ze szczerego serca wspierają odbudowę kurii lwowskiej. Dziękuję także za otrzymane wyrazy solidarności i za wszystkie modlitwy w intencji powodzenia podjętego dzieła.
W 2012 roku odbędą się we Lwowie obchody jubileuszu 600-lecia Archidiecezji Lwowskiej. Z tej okazji Konferencja Episkopatu Ukrainy wystosowała zaproszenie do Ojca Świętego Benedykta XVI. Żywię mocną nadzieję, że jeżeli papież przyjmie to zaproszenie i przybędzie do Lwowa, to będzie można go już gościć w nowo odrestaurowanej kurii.
Pozostało jeszcze do wykonania wiele robót. Po wielu wahaniach i fachowych ekspertyzach, z powodu złego stanu, a zwłaszcza zagrzybienia, postanowiono ostatecznie wymienić całą konstrukcję dachową i pokrycie dachu.
W tej sytuacji ośmiela się zwrócić ponownie z serdeczną prośbą do wszystkich wiernych Kościoła lwowskiego i do jego przyjaciół w świecie o dalsze wspieranie starań lwowskiej kurii o pozyskanie środków finansowych, które pozwolą zrealizować w pełni projekt odbudowy historycznego budynku Rezydencji arcybiskupów lwowskich obrządku łacińskiego we Lwowie.
Arcybiskup Mieczysław MOKRZYCKI
Metropolita Lwowski
|
Arcybiskup Mieczysław Mokrzycki
I Oddział w Lubaczowie Legionów 4 37-600 Lubaczów
PKOPPLPW
NRB (Zł) 73 1240 2584 1111 0010 1628 1580 Z dopiskiem REMONT KURII
|
|
Erzdiözese Lemberg Samczuka 14a 79008 Lviv Ukraine
Kto-Nr. 46 000 700
BLZ 400 602 65
DKM Darlehnskasse Münster e.G. Posfach 2140 48008 Münster Deutschland
BAN DE 59 4006 0265 0046 0007 00 BIC GENODEM1DKM Z dopiskiem REMONT KURII
|
Pałac arcybiskupi (początek XX w.) Rezydencja arcybiskupów, metropolitów lwowskich obrządku łacińskiego we Lwowie została wybudowana na wzniesieniu przy tzw. Wałach Gubernatorskich w połowie XIX wieku staraniem wielkiego dobroczyńcy, cenionego arcybiskupa archidiecezji lwowskiej Franciszka Piszteka. Rozpoczęcie budowy tej okazałej rezydencji w stylu austriackiego klasycyzmu nastąpiło w 1840 roku. Projekt autorstwa architekta J. Salzmana, został sfinalizowany w 1844 roku.
Cały zespół budowli przedstawiał się okazale. Pałac posiadał portyk z balkonem i attykę z figurami biskupów. Uroczyste poświęcenie nastąpiło w maju 1844 roku. W drugiej połowie XIX wieku, w czasie prac remontowych uproszczono fasadę pałacową – zdjęto attykę i usunięto portyk. Obok pełnienia funkcji zarządzania sprawami archidiecezji lwowskiej, dom arcybiskupów lwowskich od samego początku stanowił także centrum polskości na ziemiach kresowych. Tutaj właśnie św. arcybiskup Józef Bilczewski wielokrotnie spotykał się z działaczami politycznymi i społecznymi.
Po wybuchu II wojny światowej, już w grudniu 1939 roku, po wcześniejszym zlikwidowaniu przez sowieckiego okupanta seminarium, w którego pomieszczeniach ulokowano Instytut Medycyny, z pałacu został usunięty arcybiskup Bolesław Twardowski. Od tego momentu przez długie lata trwał proces systematycznego niszczenia tej budowli.
W pałacu arcybiskupim został zakwaterowany oddział Armii Czerwonej. Po wkroczeniu w 1941 roku Niemców (miało to miejsce jeszcze przed 4 lipca 1941 r.) na podstawie interwencji ks. Stanisława Frankla, rektora seminarium, odzyskano Dom Arcybiskupów. Całe umeblowanie pałacowe sprzed 1939 roku zostało jednak wcześniej zabrane. Z odzyskanego budynku wywieziono przeszło 300 fur gnoju i tego, co nie dało się spalić na miejscu. Wspaniałe mozaikowe posadzki zostały przez poprzednich "lokatorów" porąbane na opał. W kaplicy żołnierze sowieccy urządzili ubikację.
22 listopada 1944 roku zmarł Arcybiskup Bolesław Twardowski. Jego następcą na stolicy bł. Jakuba Strzemię drogą cum iure successionis został bp Eugeniusz Baziak, który z kolei w sierpniu 1945 roku został usunięty z rezydencji przez władze sowieckie. Od 1972 roku w Pałacu Arcybiskupim mieścił się Instytut Jakości i Miar "Systema".
Dnia 2 czerwca 2001 roku Gabinet Ministrów Ukrainy wydał uchwałę Nr 628, mówiącą o przekazaniu rezydencji Arcybiskupów na rzecz Kościoła Łacińskiego Archidiecezji Lwowskiej w terminie do dnia 1 stycznia 2005 roku.
21 czerwca 2001 roku podpisano umowę pomiędzy Kościołem a Instytutem "Systema" (ДНДІ "Система") w sprawie stopniowego zwrotu budynku Kurii Metropolitalnej. 25 czerwca 2001 Dom Arcybiskupów nawiedził podczas swojej pielgrzymki na Ukrainę i pobytu we Lwowie papież Jan Paweł II.
Dnia 5 maja 2004, w obecności przedstawiciela Ojca Świętego, zastępcy Sekretarza Stanu bpa Leonardo Sandri i wicepremiera Ukrainy Dmytra Tabacznyka, odbyło się uroczyste przekazanie domu arcybiskupiego na własność Kościołowi łacińskiemu. W tym ważnym wydarzeniu brali udział biskupi, którzy uczestniczyli w XXIV posiedzeniu Konferencji rzymskokatolickiego Episkopatu Ukrainy. Faktyczne opuszczenie budynku przez dawnych lokatorów odbyło się jednak dopiero 2 lutego 2005 r.
W związku z tym, że od 1946 roku w budynku nie przeprowadzano żadnych prac remontowych, niezbędne jest jak najszybsze wykonanie kapitalnego remontu. Najgorszy stan panuje w piwnicach, gdzie stropy i ściany nas skutek wieloletniego wykonywania chemicznych badań eksperymentalnych zostały całkowicie zawilgocone i zniszczone przez wodę i różnorakie odczynniki chemiczne. Trzeba było odczekać jakiś czas, aż dokona się naturalne wyschnięcie pomieszczeń, co już nastąpiło. Obecnie powinno się przystąpić do koniecznych prac remontowo-konserwatorskich. W tym czasie został już naprawiony system kanalizacyjny, co zabezpieczyło budynek przed ewentualnym zalaniem.
Stan wewnętrzny całego budynku przedstawia się niewiele lepiej niż pomieszczeń piwnicznych. Wiele ścian jest całkowicie zniszczonych. Dawne parkiety zostały celowo zniszczone w czasie wyprowadzania się dawnych użytkowników. Poprzedni właściciele przed odejściem porąbali drzwi i okna, tak że nie nadają się już do żadnego remontu. Wszystkie te zniszczenia zostały udokumentowane na fotografiach.



Obecnie w ramach prac remontowo-konserwatorskich powinno się wykonać całkowicie nową instalację grzewczą oraz wodociągową. Trzeba także zamówić nową bramę wejściową, bowiem dawna zabytkowa została zniszczona po 1972 roku, kiedy to wstawiono szklane odrzwia.
Całość tynków sięgających XIX wieku w wielu miejscach jest zawilgocona lub przegniła. Dlatego też, na podstawie oceny specjalistów z Polski, uznano, że jedynym wyjściem jest całkowite zbicie starych tynków i położenie nowych. W kilku miejscach domu na korytarzach odkryto dziewiętnastowieczne i dwudziestowieczne cenne malowidła, które na skutek zamalowania potrzebują fachowej restauracji. W stosunkowo dobrym stanie zachowały się jedynie trzy malowidła na klatce schodowej, pochodzące z lat 1913-1936. Jednak i one potrzebują fachowej restauracji. Nowe tynki należy także położyć na zewnątrz domu. Na częściową wymianę oczekują także przegniłe stropy.
Mimo wielu trudności, od 2002 roku w domu arcybiskupów regularnie przeprowadzane są różnego rodzaju akcje, mające na celu podtrzymywanie więzi między tutejszymi Polakami. Każdego roku w głównej auli spotykają się polscy nauczyciele, Rodzina Rodzin, ludzie świeccy, dzieci i młodzież. Dla młodzieży i dorosłych co roku organizowany jest sylwester, poprzedzony uroczystą Mszą św. w dawnym kościele seminaryjnym.
Należy zaznaczyć, że w Kurii, staraniem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, od wielu lat prowadzi się prace restauracyjne przy głównym ołtarzu i zabytkowych obrazach lwowskiej Katedry, która stanowi nieoceniony skarb kultury polskiej.
Dom metropolitów lwowskich, po sfinalizowaniu prac remontowych, będzie służył nie tylko jako miejsce zamieszkiwania we Lwowie arcybiskupa metropolity lwowskiego obrządku łacińskiego, ale także mają się tu znajdować pomieszczenia "Caritas" archidiecezji lwowskiej oraz siedziba poradni rodzinnej.
Nieoceniona wydaje się także rola tego budynku w umacnianiu więzi miejscowych Polaków. W tym celu nadal będą organizowane spotkania, szkolenia oraz warsztaty. Swoje miejsce będzie tu miała także redakcja metropolitalnego czasopisma "Radość Wiary", które obok podejmowania spraw ściśle religijnych szeroko informuje o życiu kulturalnym Polaków na Ukrainie. Planowane jest także założenie fachowej biblioteki wraz z archiwum, a także nowocześnie wyposażonej sali multimedialnej przeznaczonej na różnego rodzaju spotkania, warsztaty czy szkolenia.
Na parterze domu planowane jest otwarcie muzeum archidiecezjalnego, gdzie zostaną wyeksponowane oprócz pamiątek sztuki sakralnej także pamiątki związane z historią Polski. Planowana jest także sala poświęcona Słudze Bożemu Janowi Pawłowi II.