Новини

Назад

Святий Марко, Євангеліст

: 2470 2014-04-25 00:00:00

Церква 25 квітня у Літургії згадує святого Євангеліста Марка.

Відомості про життя одного з чотирьох Євангелістів, що ототожнюється з левом із видіння Одкровення святого Йоана, головним чином черпаємо із Святого Писання (Діяння Апостолів, послання) і з традиції (святі Папій Ієрапольський, Іриней, Климент Олександрійський). Йоан званий Марком (так він фігурує на сторінках Нового Завіту) не належав до учнів Христа, але перебував у Святій Землі коли в ній діяв Спаситель, а потім брав участь в місіях розпочатих Апостолами. Припускають, що він був сином Марії, власниці горниці, в якій Господь з учнями мав Останню Вечерю. Був він також родичем Варнави, котрий супроводжував святого Павла в його апостольських подорожах. Ранні християнські джерела ототожнювали св. Марка з юнаком, котрий був свідком як впіймали Ісуса в Оливному саду (про якого згадується лише в Євангелії Марка 14, 51-52). Йоан Марко був учнем Князя Апостолів і ймовірно хрестився від нього в період після Зішестя святого Духа. Мабуть тому св. Петро називає його сином у своєму першому посланні (5, 13).

 

В Римі св. Марко зустрів Павла та Варнаву, котрі саме в той час (бл. 44 року) вирушали в місійну подорож до Антіохії і взяли майбутнього Євангелиста із собою. Проте, пізніше їхні шляхи розійшлися і Марко разом з Варнавою подалися на Кіпр, який був батьківщиною Варнави, а ймовірно і матері першого з Апостолів. На початку 60 рр. Марко знову перебуває в Римі поряд зі св. Павлом і ймовірно від його імені відвідує християнські спільноти (про це згадують послання до Колосян, Філемона та Тимофія). На Посланні до Тимофія закінчуються згадки про Марка, що містяться в Святому Писанні, дальше його життя відоме з традиції.

В 60-хх роках святий Марко надалі перебуває поряд зі св. Петром. Традиція називає його interpres Petri, тобто перекладачем Петра, бо супроводжував його у звіщенні Слова Божого по синагогах та громадських місцях, а на прохання вірних записав катехези Верховного Апостола. Саме Євангелії виникло перед 62 роком (цього року було написане Євангеліє від Луки), ймовірно в 50-хх роках. Воно призначалося для християн навернених з язичництва (про що свідчить пояснення єврейських слів та звичаїв), а його метою було довести, що Ісус Христос правдивий Месія та Син Божий. Святому Маркові приписують також заснування першої єпископської кафедри в Олександрії (Єгипет), куди його послав св. Петро.

Не володіємо точними даними про мученицьку смерть цього Апостола. Дехто подає 68 рік в Олександрії за панування Нерона, інші – в роки панування імператора Траяна (98-117). Перекази згідні в тому, що причиною його мученицької смерті була ненависть язичників, яку викликала його апостольська ревність.

Традиція також передає, що язичники одного разу ввійшли до приміщення, в якій єпископ Марко звершав Євхаристію і впіймали його. Потім прив’язали шнурками до колісниці, тягнули по землі та гострому камінні, ранячи тіло святого, що залишало після себе смугу крові до підвалу, в якому його ув’язнили. Там – підкріплений чудесним видінням Ісуса, котрий явився йому так як Апостоли бачили Його на землі, кажучи: „Марку, Євангелисте мій, мир тобі” – готувався до мученицької смерті. Наступного дня кати витягнули напівживого Апостола і вирішили замордувати його в такий самий спосіб як і попереднього дня. Святий Марко помер, коли його тягнули вулицями міста. Він прославив Христа не лише словом але й прикладом особистої посвяти заради слави Його святого імені.

Тіло Святого було поховане в печері, в якій збиралася олександрійська спільнота, а на початку IV ст. на цьому місці було збудовано церкву. Святий Марко по особливому вшановується у Венеції, бо передання говорить, що його мощі були перенесені туди бл. 870 р. перед загрозою збезчещення з боку сарацинів, що атакували єгипетські землі на яких мешкали християни – саме тому найбільша площа та собор у Венеції названі іменем саме того святого Покровителя. Він окрім того є покровителем письменників, нотаріусів, а також міста Берґамо.

POLONIA CHRISTIANA

 

 

 

Św. Marek Ewangelista

 

Kościół wspomina św. Marka Ewangelistę 25 kwietnia.

 

Informacje o życiu jednego z czterech Ewangelistów, utożsamianego z lwem w wizji Apokalipsy świętego Jana, czerpiemy głównie z Pisma Świętego (Dzieje Apostolskie, listy) a nadto z tradycji (święci Papiasz z Hierapolis, Ireneusz, Klemens Aleksandryjski). Jan zwany Markiem (tak występuje na kartach Nowego Testamentu) nie należał do uczniów Chrystusa Pana, przebywał jednak w Ziemi Świętej, gdy działał w niej Zbawiciel, a potem uczestniczył w misjach przedsiębranych przez Apostołów. Przyjmuje się, że był on synem Marii, właścicielki wieczernika, w którym Pan z uczniami odbył ostatnią wieczerzę. Był także krewnym Barnaby, towarzysza wypraw misyjnych świętego Pawła. Wczesne podania chrześcijańskie utożsamiały świętego Marka z postacią młodzieńca, który był świadkiem pojmania Pana Jezusa w Ogrójcu (jest on wspomniany jedynie w Ewangelii Marka – XIV, 51-52). Jan Marek był uczniem Księcia Apostołów i od niego prawdopodobnie przyjął chrzest w okresie po zesłaniu Ducha Świętego. Dlatego zapewne święty Piotr nazywa go synem w pierwszym liście (V, 13).

 

W Rzymie święty Marek spotkał Pawła i Barnabę, którzy akurat (około roku 44) wyruszali w podróż misyjną do Antiochii i zabrali przyszłego Ewangelistę ze sobą. Później jednak ich drogi rozeszły się i Marek wraz z Barnabą udali się na Cypr, który był ojczyzną tego drugiego, a podobno także matki pierwszego z Apostołów. Na początku lat sześćdziesiątych Marek przebywa znów w Rzymie u boku Apostoła Narodów i prawdopodobnie z jego ramienia odbywa wizytacje w gminach chrześcijańskich (wspominają o tym listy do Kolosan, Filemona i Tymoteusza). Na liście do Tymoteusza kończą się wzmianki o Marku zawarte w Piśmie Świętym, dalszy jego żywot znany jest z tradycji.

 

W latach sześćdziesiątych święty Marek przebywa nadal u boku pierwszego papieża. Podanie nazywa go interpres Petri, czyli tłumaczem Piotra, ponieważ towarzyszył mu w głoszeniu Słowa Bożego w synagogach i miejscach publicznych, zaś na prośbę wiernych spisał nauki głoszone przez pierwszego z Apostołów. Sama Ewangelia powstała przed rokiem 62 (rok powstania Ewangelii Łukasza), zapewne w latach pięćdziesiątych. Jest ona przeznaczona dla chrześcijan nawróconych z pogaństwa (o czym świadczy tłumaczenie wyrazów i zwyczajów żydowskich), a jej celem jest dowiedzenie, iż Jezus Chrystus był prawdziwym Mesjaszem i Synem Bożym. Apostoł Piotr miał zatwierdzić tekst świętej księgi napisanej przy obiecanej przez Pana asystencji Ducha Świętego na podstawie Piotrowych kazań i nauk. Świętemu Markowi przypisuje się także założenie pierwszego biskupstwa w Aleksandrii w Egipcie, gdzie miał być wysłany przez świętego Piotra.

 

Nie dysponujemy pewnymi danymi na temat męczeńskiej śmierci Apostoła. Niektórzy umieszczają ją w roku 68 w Aleksandrii za panowania Nerona, inni w latach panowania Trajana (98-117). Przekazy są jednak zgodne co do tego, iż powodem jego śmierci była nienawiść pogan, jaką wzbudziła jego gorliwa działalność apostolska, której owocem było wyprowadzanie coraz to nowych dusz z mroków zabobonnych wierzeń.

 

Z tradycji dowiadujemy się, iż poganie wkroczyli pewnego razu do świątyni, w której biskup Marek odprawiał Mszę Świętą i pojmali go. Następnie przywiązawszy powrozami do powozu, ciągnęli po ziemi i ostrych kamieniach, raniąc niemiłosiernie ciało Świętego, które zostawiało za sobą smugę krwi w drodze do lochu, w którym został uwięziony. Tam – pocieszony cudowną wizją Pana Jezusa, który objawił mu się w takiej postaci, w jakiej widzieli Go uczniowie chodzącego po ziemi, mówiąc: „Marku, Ewangelisto mój, pokój z tobą” – gotował się do męczeńskiej śmierci. Nazajutrz oprawcy wywlekli półżywego Apostoła i postanowili zamęczyć go tym samym sposobem, co poprzedniego dnia. Święty Marek zmarł włóczony ulicami miasta. Uwielbił Chrystusa nie tylko słowem, ale i przykładem poświęcenia dla chwały Jego świętego imienia.

 

Ciało Świętego zostało pogrzebane w jaskini, w której gromadziła się aleksandryjska wspólnota wiernych, a na początku IV wieku wybudowano w tym miejscu kościół. Święty Marek jest szczególnie czczony w Wenecji, podanie bowiem głosi, iż relikwie jego zostały właśnie tam przeniesione około roku 870 wobec zagrożenia profanacją ze strony muzułmanów atakujących egipskie ziemie zamieszkałe przez chrześcijan – stąd też największy plac i bazylika w Wenecji noszą imię tego właśnie świętego Patrona. Jest on także między innymi patronem pisarzy, notariuszy i miasta Bergamo.



Назад