Aktualności

Назад

Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Lwowskiej: historia, chronika i wydarzenia.

: 5553 2021-03-18 20:55:37

Seminaria duchowne nakazał zakładać Sobór Trydencki (1543 – 1563) dekretem Cum adolescentium aetas z dnia 15 lipca 1563 r.

W archidiecezji lwowskiej zanim powstało Seminarium istniały różne fundacje, które miały na celu nie tyle kształcenie co wychowanie kandydatów do kapłaństwa. We Lwowie wiedzę filozoficzno – teologiczną zdobywali alumni w Kolegium Jezuickim.

Za ks. prof. Stanisławem Szurkiem, możemy wyliczyć następujące fundacje zajmujące się przygotowaniem do kapłaństwa. Na przestrzeni lat było to m. in: Seminarium Kiślickiego; Seminarium Krosnowskiego, Seminarium Katedralne; Seminarium w Brzeżanach; Seminarium Wyżyckiego; Seminarium jezuickie we Lwowie; Seminarium w Horodence.

Próbując ustalić datę kiedy rozpoczyna się historia lwowskiego seminarium trzeba wskazać na 3 marca 1701 r. Wtedy po raz pierwszy arcybiskup Konstanty Zieliński (1700 – 1709) przedstawił Kapitule pytania dotyczące utworzenia Seminarium. Sprawa nie była wcale łatwa skoro w 1703 r. Metropolita musiał powtórzyć swoją prośbę skierowaną do Kapituły.

Seminarium to zaczął organizować abp K. Zieliński. Po nim inicjatywę przejął arcybiskup Jan Skarbek. Początkowo efekty pracy były zadowalające. Jednak podstawowym powodem dla którego seminarium zaczęło upadać był fakt, że aby otrzymać święcenia kapłańskie nie trzeba było ukończyć wspomnianego Seminarium. Do upadku instytucji przyczynił się sam arcybiskup Mikołaj Gerard Wyżycki (1737 – 1757), który założył seminarium swojego imienia. W końcowym okresie działalności tych dwóch instytucji liczyły one łącznie pięciu kleryków.

Po rozbiorach Polski i włączeniu Galicji do Austrii, seminaria prowadzone przez archidiecezję lwowską w 1783 r., decyzją rządu zostały włączone do nowego seminarium tzw. Generalnego. Seminarium Generalne miało kształcić kler świecki i zakonny wszystkich obrządków i wszystkich diecezji galicyjskich. Seminarium Generalne mieściło się w skasowanym klasztorze ss. Karmelitanek Trzewiczkowych (następnie siedziba Ossolineum – dziś Biblioteka im. Stefanyka).

W roku 1815 nowym metropolitą lwowskim obrządku łacińskiego został Alojzy Ankwicz (1815 – 1833). Jemu właśnie udało się przywrócić diecezjalne, lwowskie Seminarium Duchowne. Nowym miejscem dla seminarium stały się budynki byłego klasztoru karmelitanek bosych (klasztor skasowany przez rząd austriacki w 1782 r.) Początkowo Seminarium Duchowne zajęło budynki klasztorne, a z czasem przejęto także pokarmelitański kościół. Budynki poklasztorne z czasem rozbudowano.

Od roku 1840 archidiecezja posiadała również Niższe Seminarium Duchowne, którego założycielem był arcybiskup Franciszek Pisztek (1836 – 1846). Instytucja ta podlegała władzom Wyższego Seminarium Duchownego. Małe Seminarium działało do 1939 r.

„Złotym okresem” Seminarium w Lwowie można nazwać czasy pasterskich rządów św. Józefa Bilczewskiego, metropolity lwowskiego w latach 1901 – 1923. Zabiegał On u władz austriackich nie tylko o zwiększenie limitu przyjmowanych kleryków (z 90 miejsc do 140; w 1914 r. seminarium liczyło 134 kleryków), ale rozpoczął rozbudowę budynków seminaryjnych, które ukończono po śmierci Metropolity. Tę część seminarium nazywano „Seminarium Arcybiskupa Bilczewskiego”.

Klerycy zdobywali wiedzę teologiczną jako studenci Uniwersytetu we Lwowie. Samo Seminarium odpowiadało za formację duszpasterską i duchową. Warto zauważyć, że lwowskie seminarium (pośród ówczesnych metropolii polskich) jest wymieniane w literaturze jako pierwsze, w którym powołano urząd ojca duchownego. Pierwszym ojcem został mianowany w dniu 1 listopada 1817 r. ks. Feliks Sebastyjański. Funkcję swoją wykonywał przez piętnaście lat do 6 października 1832 r.

Pośród ważnych postaci – absolwentów związanych z Seminarium należy wymienić m. in.: arcybiskup Bolesław Twardowski, metropolita lwowski (*1864 +1944); kard. Adam Stefan Sapieha, metropolita krakowski (*1867 +1951; wyświęcił na kapłana Karola Wojtyłę); arcybiskup Eugeniusz Baziak, metropolita lwowski a od 1951 r. metropolita lwowski i administrator archidiecezji krakowskiej (*1890 +1962; wyświęcił na biskupa ks. Karola Wojtyłę); biskup Jan Olszański, ordynariusz kamieniecko – podolski (*1919 +2003); arcybiskup Ignacy Tokarczuk, metropolita przemyski (*1918 +2012); ks. Wojciech Olszowski, więzień łagrów w Kazachstanie, biskup nominat dla Republiki Ukraińskiej (*1916 +1972).

Bardzo trudnym okresem w historii Seminarium był czas II wojny światowej. Pierwsza okupacja sowiecka (1939 – 1941) pozbawiła Seminarium budynków. Klerycy mieszkali na plebaniach i w klasztorach miasta Lwowa. Podczas okupacji niemieckiej (1941 – 1944) Seminarium miało bardzo ograniczone możliwości działania. Powrót sowietów to ponowna konfiskata budynków. Seminarium w trudnych warunkach, kontynuowało proces kształcenia kleryków, w budynkach Małego Seminarium Duchownego. Mimo tak trudnych czasów i niepewności jutra w okresie od września 1939 r. do września 1945 r. święcenia kapłańskie przyjęło 77 wychowanków Seminarium we Lwowie.

Z tego okresu na szczególną uwagę zasługuje rektor i wicerektor Seminarium. Pierwszy z nich to ks. prof. Stanisław Frankl. Podczas okupacji niemieckiej aresztowany przez Gestapo 27 stycznia 1942 r. 15 kwietnia 1942 r. został odbity przez Armię Krajową z więzienia przy ul. Zamarstynowskiej. Ks. Frankl ukrywał się w klasztorze oo. Reformatów we Lwowie. Zmarł 26 czerwca 1944 r. w tymże klasztorze. Testament ks. Frankla był ukryty za obrazem Matki Bożej Nieustającej Pomocy w seminaryjnej kaplicy.

Z powodu aresztowania Rektora, troska o Seminarium spoczęła na jego zastępcy, ks. dr. Stanisławie Bizuniu. Faktycznie spełniał on obowiązki Rektora. W styczniu 1945 r. aresztowany przez NKWD i osadzony w więzieniu przy ul. Łąckiego. Po interwencji arcybiskupa Eugeniusza Baziaka zwolniony z więzienia, wyjechał do Polski.

21 września 1945 r. odbyły się we Lwowie ostatnie święcenia kapłańskie alumnów Seminarium przy ul. Czarneckiego (dzisiejsza Winniczenka). Historia Seminarium Duchownego przy ul. Czarneckiego kończy się definitywnie w niedzielę 13 października 1945 r. Klerycy wraz z przełożonymi opuścili Lwów, przekraczając nową granice Polski.

Tygodniowa podróż pociągiem, doprowadziła ich do klasztoru oo. Bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej. 20 października 1945 r. alumni wraz z przełożonymi i profesorami przekroczyli próg gościnnego klasztoru oo. Bernardynów. Tu przez pięć lat działało Lwowskie Seminarium Duchowne. Ostatnie święcenia kapłańskie lwowskich kleryków w tym miejscu odbyły się 25 czerwca 1950 r. Wyświęconych zostało czterech diakonów. Pośród absolwentów „kalwaryjskiego” okresu lwowskiego seminarium należy wymienić: biskupa Wacława Świerzawskiego, ordynariusza diecezji sandomierskiej (+2017) oraz kardynała Mariana Jaworskiego, metropolity lwowskiego (+2020).

Historia Lwowskiego Seminarium Duchownego w Kalwarii Zebrzydowskiej trwała do 25 września 1950. W Kronice klasztoru kalwaryjskiego 1939-1955, znajdujemy następujące wiadomości o Lwowskim Seminarium Duchownym w Kalwarii Zebrzydowskiej. Według kronikarza, prowincjał o. Bolesław Szepelak dał do wyboru dwa miejsca. Zaproponował klasztory w Leżajsku i w Kalwarii Zebrzydowskiej. Abp E. Baziak wybrał klasztor kalwaryjski. Wygnańców ze Lwowa w murach kalwaryjskich przyjął o. Benigny Komornik. Dla Seminarium została wydzielona część klasztoru. Seminarium utrzymywało się samo, dbając nie tylko o aprowizację, ale również o inne rzeczy potrzebne do codziennego życia (s. 48-49). Początkowo formacja intelektualna prowadzona była osobno. To znaczy w murach kalwaryjskich działało Seminarium Zakonne i Seminarium Lwowskie. Oba Seminaria miały swoją kadrę. Na początku roku akademickiego 1946/1947 studium zostało połączone. Powodem była mała ilość kleryków zakonnych (tylko pięć osób). Wykładowcy zakonni zostali skierowani do innych klasztorów. Kadrę Seminaryjną stanowili profesorowie Seminarium Lwowskiego – byli wykładowcy Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie (s. 54).

W roku 1949 pojawiły się pierwsze sygnały o możliwości likwidacji Seminarium Lwowskiego. Kronikarz tak zapisał: Święcenia – w tym roku przyjął prezbiterat tylko jeden nasz diakon – Stefan Żwirek. Stało się to 26 czerwca 1949 roku w Krakowie. Kończył on studia w Seminarium Lwowskim, które dalej mieściło się w klasztorze kalwaryjskim, choć już zaczęły się zbierać nad nim chmury i los jego zdawał się być przesądzonym ze strony władz Polski Ludowej, które zrezygnowały ze Lwowa i nie mogły się pogodzić, że tu istnieje jeszcze jakaś instytucja lwowska podtrzymująca tamte tradycje (s. 73).

Rok później kronikarz opisał likwidację Seminarium. Miało to miejsce tydzień po rozpoczęciu wykładów. Według kronikarskich zapisów, był to atak na resztki diecezji kresowej. Wszyscy przeżywali tę decyzję władz z ogromną przykrością. Profesorowie rozjechali się do innych ośrodków akademickich. Pozostał jedynie ks. prof. Stanisław Szurek.

Te bolesne wydarzenia kronikarz podsumował w następujący sposób: Tak zamknęła się jeszcze jedna karta, która związała poważną instytucję z klasztorem kalwaryjskim i chyba się dobrze zapisała (s. 82). W podsumowaniu roku 1950 możemy znaleźć jeszcze jedną uwagę: Oceniając cały rok, trzeba powiedzieć, że dotknęły nas doświadczenia Boże […], musieliśmy patrzeć na likwidację Seminarium Lwowskiego (s. 86). W Kronice zachowały się również relacje zakonników, pracujących w tym okresie w Kalwarii Zebrzydowskiej. O. Ferdynand Kozak, sekretarz prowincjonalny i wykładowca dogmatyki, tak opisał dzień pożegnania lwowiaków z Kalwarią Zebrzydowską: Było dużo żalu wśród lwowskich profesorów według relacji prowincjała o. B. Szepelaka, obecnego na ich pożegnalnej kolacji. Jeszcze więcej kłopotu było z rozmieszczeniem kleryków po różnych Seminariach diecezjalnych, gdyż każdy ordynariusz chciał brać tylko ostatni rocznik, by za kilka miesięcy mieć kler gotowy do pracy (s. 160).

W Kronice znajdujemy również inne opinie na temat Lwowskiego Seminarium w Kalwarii Zebrzydowskiej. W relacji o. Leoncjana Cyronika, umieszczenie Seminarium w Kalwarii Zebrzydowskiej było „krótkowzrocznością”. Według niego, Seminarium trzeba było umieścić dalej na zachód, na przykład we Wrocławiu. Dlaczego wybrali Kalwarię? Bo jak stwierdził o. Leoncjan, liczyli na szybki powrót do Lwowa (s. 171-172). Wątpliwym jednak wydaję się twierdzenie, że we Wrocławiu Seminarium by przetrwało.

Pozostali alumni zostali przeniesieni do Seminarium: krakowskiego (3), częstochowskiego (11), lubelskiego (7), tarnowskiego (7) i przemyskiego (7).

Likwidacja Seminarium, która nie udała się komunistom we Lwowie w 1945 r. udała się komunistom w Polsce w 1950 r. Archidiecezja lwowska pozostała bez Seminarium.

Zdecydowana większość terenów metropolii lwowskiej (czyli archidiecezja lwowska, w całości diecezja Łucka, część diecezji przemyskiej) oraz część diecezji w Jassach (województwo czerniowieckie), pozostawała w granicach Związku Radzieckiego. Działały nieliczne kościoły, z kapłanami którzy zdecydowali się pozostać w Związku Radzieckim. Z czasem zaczęli przybywać pierwsi, choć nieliczni kapłani z Łotwy i Litwy. Mimo, że była to bardzo ważna pomoc, to wobec potrzeb, była ona niewystarczająca.

Mimo braku seminarium we Lwowie i w całej sowieckiej Ukrainie, Pan Bóg powoływał młodych do swojej służby. Jednak od 1945 r. nie było możliwości oficjalnego studiowania teologii i przygotowania do kapłaństwa.

Z tego okresu pochodzą kapłani, którzy do kapłaństwa przygotowywali się potajemnie. Pośród nich wymienić należy m. in. ks. prof. Henryka Mosinga (+1999; wyświęcony potajemnie w Polsce w 1961 r. przez sł. Bożego kard. Stefana Wyszyńskiego w Laskach k. Warszawy), ks. Bronisław Baranowski (wyświęcony potajemnie w 1979 r. w Lubaczowie przez biskupa Mariana Rechowicza) czy ks. Leona Małego od 2002 r. biskupa pomocniczego we Lwowie (wyświęcony we Lwowie, w mieszkaniu ks. H. Mosinga, przez potajemnego biskupa Jana Cieńskiego ze Złoczowa).

Drugą grupę kapłanów z okresu sowieckiego stanowią kapłani, którym udało się uzyskać pozwolenie od władz sowieckich i studiować teologię w dostępnym dla kandydatów z republik Związku Radzieckiego Seminarium w Rydze na Łotwie. Pierwszym kandydatem z terenu archidiecezji lwowskiej przyjętym do Seminarium w Rydze był ks. Marcjan Trofimiak (wyświecony na kapłana w Rydze w 1974 r.; biskup pomocniczy lwowski w latach 1991 – 1998, ordynariusz diecezji w Łucku 1988 – 2012).

Jak wspomniano Administracja Apostolska w Lubaczowie, od września 1950 r. pozostawała bez własnego Seminarium. Taki stan trwał do początku lat 80-tych dwudziestego wieku. Biskup Marian Rechowicz (+1983), administrator apostolski w Lubaczowie, powołał do istnienia w 1983 r. Kolegium dla Kleryków. Nie dane mu było jednak cieszyć się Instytucją, którą odrodził. Przed rozpoczęciem roku akademickiego odbył się pogrzeb Administratora Apostolskiego.

Inicjatywę podjął wikariusz kapitulny ks. Stanisław Cały (+2013) a następnie administrator apostolski, biskup prof. Marian Jaworski. Seminarium lubaczowskie w Lublinie przygotowywało kleryków do pracy w lubaczowskiej administracji apostolskiej. Studia klerycy podejmowali na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Do 1990 r. kandydaci do kapłaństwa z Republiki Ukraińskiej studiowali w Seminarium w Rydze. Ruchy niepodległościowe, które rozpoczęły się w Związku Radzieckim spowodowały, że klerycy młodszych roczników musieli podjąć decyzję co do miejsca dalszych studiów. Większość z nich w roku akademickim 1990/1991 rozpoczęła swoje studia w Seminarium administracji lubaczowskiej w Lublinie.

Dwóch kandydatów z Rygi przeniosło się do Seminarium w Przemyślu. Powodem był fakt, że pochodzili z tej części diecezji przemyskiej, która znajdowała się w granicach Związku Radzieckiego. Z czasem formację w Przemyślu rozpoczęło jeszcze dwóch kandydatów z „zagranicznej” części diecezji przemyskiej.

Początek 1991 r. przyniósł zmiany w administracji apostolskiej Lubaczowie. Ojciec św. Jan Paweł II mianował administratora apostolskiego biskupa Mariana Jaworskiego z Lubaczowa, arcybiskupem, metropolitą we Lwowie. Wraz z powrotem biskupa do Lwowa pojawiła się kwestia kształcenia przyszłych kapłanów. Od 1991 r. kandydaci do kapłaństwa byli kierowani do Seminarium w Lublinie.

Po zmianach organizacji Kościoła w Polsce w roku 1992, Seminarium w Lublinie przejęła nowa diecezja, zamojsko – lubaczowska. Tak więc formację do kapłaństwa odbywali wspólnie klerycy zamojsko – lubaczowscy oraz klerycy z archidiecezji lwowskiej. Jeden z roczników został przeniesiony do Wrocławia, gdzie klerycy ukończyli studia w ramach Papieskiego Wydziału Teologicznego. Klerycy studiujący we Wrocławiu, w 2000 r., po uzyskaniu magisterium powrócili do archidiecezji i podjęli praktyki duszpasterskie w parafiach (w Seminarium we Lwowie uczestniczyli w dniach skupienia, rekolekcjach i wykładach fakultatywnych).

Odrodzenie hierarchii w archidiecezji lwowskiej nastąpiło w 1991 r. Odrodzenie Seminarium miało miejsce dopiero 5 lat później. Niestety nie dokonało się to w historycznych budynkach w centrum Lwowa, ale w podlwowskich Brzuchowicach. W tym celu zakupiono zrujnowane budynki wraz z terenem po sanatorium „Elektron”. Rok 1996/1997 był pierwszym rokiem akademickim reaktywowanego Seminarium. Pierwsza inauguracja roku akademickiego miała miejsce 12 grudnia 1996 r.

Formacja pastoralno – duchowna.

Ma ona na celu doprowadzenie kandydata do kapłaństwa do odpowiedniego stopnia przygotowania do podjęcia posługi pasterskiej. Formacja duchowa to wejście alumna w tradycję duchowości kapłana diecezjalnego. Stopniowe osiąganie pierwszej i drugiej formacji wyraża się przez kolejne etapy dochodzenia do kapłaństwa: obłóczyny, lektorat, akolitat, admissio, diakonat. Uwieńczeniem formacji pastoralno – duchowej jest otrzymanie święceń kapłańskich.

Mimo wieloletniej tradycji Lwowskiego Seminarium, w odrodzonej instytucji, przez pierwsze lata wszystko było nowe. Kolejne pokolenia na nowo zaczęły tworzyć tradycję Seminarium archidiecezji lwowskiej.

Pierwszy rok akademicki 1996/1997 rozpoczęło 12 alumnów, jako tak zwany kurs propedeutyczny (zerowy). Warunki mieszkaniowe były bardzo trudne. Klerycy oraz robotnicy zajęli jeden z budynków (dzisiejszy budynek Domu Miłosierdzia). Powoli tworzyła się atmosfera pupilla oculi episcopi.

Kolejny rok (1997/1998) alumni dwóch roczników rozpoczęli w odremontowanym budynku (dzisiejszy Dom Pielgrzyma). W budynku oprócz pokoi mieszkalnych przygotowana została kaplica, sale wykładowe, mieszkania dla przełożonych, mieszkanie z kaplicą dla ss. Józefitek, kuchnia z refektarzem oraz biblioteka. W budynku tym wspólnota seminaryjna funkcjonowała dwa lata.

Od roku 1998/1999 formację do kapłaństwa w lwowskim seminarium rozpoczęli alumni pochodzący z diecezji łuckiej.

W roku akademickim 1999/2000 do wspólnoty seminaryjnej kleryków diecezjalnych dołączyli klerycy należący do Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (Pallotyni). Z rozpoczęciem roku akademickiego klerycy zamieszkali w odremontowanym budynku (dzisiejszy Alumnat). W kolejnym odremontowanym budynku uruchomiona została stołówka oraz aula, natomiast sala kinowo – teatralna została przerobiona na kaplicę.

Ważnym wydarzeniem były pierwsze obłóczyny, czyli ubranie stroju duchowego. 8 grudnia 1999 r., w katedrze lwowskiej odbyły się pierwsze obłóczyny reaktywowanego lwowskiego seminarium duchownego. Przez ten zewnętrzny znak, zwłaszcza podczas uroczystości kościelnych, Seminarium stało się widoczne na zewnątrz. Dotychczas bowiem klerycy, którzy studiowali w Polsce, byli widziani w diecezji dość rzadko. Od tego dnia, kleryckie asysty stały się codziennością.

W roku akademickim 2000/2001 po raz pierwszy udzielono wychowankom posługi akolitatu. W następnym roku akademickim ci sami alumni (piątego kursu) przygotowywali się do przyjęcia święceń diakonatu. Były to pierwsze święcenia alumnów, którzy formację odbywali we Lwowie – Brzuchowicach. Święcenia odbyły się maju 2002 r. w kościołach parafialnych: w Zbarażu, Rudkach, Sąsiadowicach, Lipnikach. Taki zwyczaj jest praktykowany każdego roku – święcenia diakonatu mają miejsce w kościołach parafialnych. Wyjątkiem był tylko rok 2020 (z powodu pandemii święceń udzielono w kaplicy seminaryjnej).

W roku akademickim 2002/2003 do grona studentów WSD dołączyli czterej bracia z Zakonu oo. Bazylianów. Swoje studia rozpoczęli w Warszawie i decyzją zakonnych przełożonych naukę kontynuowali we Lwowie – Brzuchowicach.

Rok akademicki 2002/2003 był pierwszym rokiem, gdy Seminarium miało alumnów wszystkich kursów: rok propedeutyczny (zerowy), pierwszy i drugi rok filozofii, oraz cztery roczniki teologii.

Rok akademicki zakończył się święceniami kapłańskimi, które przyjęli pierwsi wychowankowie. 14 czerwca 2003 r. w lwowskiej katedrze wyświęcono na kapłanów pięciu absolwentów WSD we Lwowie – Brzuchowicach.

W październiku 2006 r. poświęcony został nowy budynek dydaktyczny. Seminarium wzbogaciło się o nowe sale wykładowe oraz nowe pomieszczenia dla Biblioteki. Z czasem budynek stał się siedzibą Instytutu Teologicznego.

Do 2021 r. mury Lwowskiego Seminarium opuściło 51 kapłanów dla archidiecezji lwowskiej, 4 dla diecezji w Łucku, 1 dla diecezji charkowsko – zaporoskiej, 1 dla diecezji mukaczewskiej na Zakarpaciu, 6 dla Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego, 4 dla Zakonu oo. Bazylianów.

Formacja intelektualna

Oprócz formacji pastoralno – duchowej, bardzo ważną rolę odgrywa formacja intelektualna. Do realizacji tego celu potrzebni są odpowiednio przygotowani wykładowcy. Z powodu braków pośród miejscowego duchowieństwa do współpracy zostali zaproszeni wykładowcy z innych ośrodków naukowych. Na przestrzeni lat byli to wykładowcy z: Papieskiej Akademii Teologicznej (przemianowanego następnie na Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie), Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Wyższego Seminarium Duchownego w Przemyślu, Wyższego Seminarium Duchownego z Gródka Podolskiego oraz wykładowcy z innych diecezji.

Pośród wykładowców nie zabrakło przedstawicieli duchowieństwa archidiecezji lwowskiej oraz osób świeckich i zakonnych z terenu archidiecezji.

Od roku akademickiego 2009/2010 WSD we Lwowie – Brzuchowicach stało się częścią powołanego do życia Instytutu Teologicznego. Z czasem wykłady na IT we Lwowie podejmowali wykładowcy z innych ośrodków naukowych w Polsce (zwłaszcza z KUL-u). Odtąd klerycy stanowili kurs A, natomiast świeccy i osoby konsekrowane kurs B.

W 2012 r. podpisana została umowa z KUL i od tej pory studenci kursu B kończą studia uzyskaniem dyplomu magistra teologii Wydziału Teologii KUL. Podobną umowę w 2018 r. podpisano z UPJPII w Krakowie i studenci kursu A, otrzymują dyplomy magistra teologii Wydziału Teologicznego UPJPII. Zaznaczyć należy, że dzięki otwartości władz Wydziału Teologicznego Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie (późniejsze UPJPII), lwowscy absolwenci już od roku 2004 otrzymywali dyplomy magisterskie z krakowskiej uczelni.

Spośród kapłanów archidiecezji lwowskiej, którzy ukończyli studia w Polsce, piętnastu kontynuowało wyższe studia (Francja, Polska, Włochy). Ośmiu z nich uzyskało stopień naukowy doktora a siedmiu stopień licencjata kościelnego.

Podobnie kapłani – absolwenci WSD we Lwowie – Brzuchowicach kontynuowali studia wyższe. W latach 2004 – 2021 na dalsze studia zostało skierowanych 25 kapłanów. Spośród nich 5 uzyskało stopień doktora, 16 stopień licencjata kościelnego, jeden ukończył studia podyplomowe.

Stopnie naukowe uzyskali również kapłani pracujący w archidiecezji lwowskiej a pochodzący z różnych diecezji polskich. Podobnie stopnie naukowe zdobyli członkowie zakonów męskich i żeńskich pracujący w archidiecezji oraz osoby świeckie.

Ważne wydarzenia w historii Seminarium

Do ważnych dni w historii Seminarium należy dzień 20 marca 2000 r. W tym dniu Seminarium zostało zawierzone św. Józefowi. Odtąd, każdego roku 19 marca wspólnota seminaryjna świętuje dzień swojego Patrona.

Rok akademicki 2000/2001 był czasem intensywnego przygotowania do wizyty Jana Pawła II. Odwiedziny Papieża dla każdego kraju są wielką nobilitacją, tak też było i w przypadku Ukrainy. Wspólnota seminaryjna została włączona w wiele prac fizycznych związanych z przygotowaniami. Nagrodą za trudy był dzień 26 czerwica 2001 roku.

Tego dnia gościem Seminarium przez kilka godzin był św. Jan Paweł II. Po Mszy św. sprawowanej na lwowskim hipodromie Papież przybył do Seminarium, gdzie spożył posiłek wraz z zaproszonymi gośćmi. Po obiedzie Ojciec Św. udał się na odpoczynek. Przed wyjazdem na spotkanie z młodzieżą na Sichowie, Papież nawiedził seminaryjną kaplicę. Podczas krótkiego spotkania z klerykami i zaproszonymi gośćmi, Papież ofiarował dla seminaryjnej kaplicy monstrancję.

Seminarium gościło w swoich murach wielu dostojników kościelnych i państwowych. Ponieważ przez wiele lat Kościół Rzymskokatolicki nie dysponował pomieszczeniami w centrum miasta, dlatego też wiele wydarzeń kościelnych miało miejsce właśnie w Brzuchowicach.

Pośród tych wydarzeń możemy wyliczyć m. in.: coroczne sympozja p. t. „Filozofia dla Teologów” (od 2001 r.), sympozja tematyczne organizowane najpierw przez WSD a następnie przez Instytut Teologiczny Archidiecezji Lwowskiej, Archidiecezjalny Dzień Młodzieży (od 2001 r.), Archidiecezjalny Dzień Ministranta (od 2008 r.), rekolekcje dla ministrantów w okresie ferii zimowych (od 2010 r.). Kompleks budynków w Brzuchowicach nosi obecnie nazwę Ośrodka Pastoralno – Formacyjnego a Seminarium jest częścią tego ośrodka.

Do dziś również w ośrodku w Brzuchowicach odbywają się kongregacje kapłańskie oraz Konferencje Rzymskokatolickiego Episkopatu Ukrainy a także rekolekcje dla Księży Biskupów. Nie zabrakło również wspólnych Konferencji i rekolekcji Biskupów obu katolickich obrządków Ukrainy.

Seminarium podejmuje troskę o formację permanentną kapłanów. W listopadzie 1999 r. odbyły się pierwsze rekolekcje dla kapłanów archidiecezji lwowskiej. Początkowo odbywały się jeden raz w roku (w okresie jesiennym). Od 2010 r. mają miejsce dwie serie rekolekcji (zimowa w lutym, jesienna w listopadzie). W ciągu roku odbywają się formacyjne spotkania kapłanów (kapłani podzieleni są na pięć grup formacyjnych).

Kaplice seminaryjne

Ważnym miejscem w formacji seminaryjnej jest kaplica. Tu alumn spędza około dwóch godzin dziennie na wspólnych modlitwach.

W historii WSD były kaplice tymczasowe: w budynku gdzie rozpoczynało działalność Seminarium czy w domu Alumnatu (kaplica powstała w roku akademickim 2008/2009).

Najstarszą kaplicą jest kaplica w obecnym Domu Pielgrzyma. Przez dwa lata (od 1997 do 1999 r.) była to jedyna kaplica kleryków. W następnych latach służyła dla rocznika propedeutycznego, przez kilka lat korzystali z kaplicy klerycy Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego. Dziś służy gościom Domu Pielgrzyma.

W roku akademickim 1999/2000 otwarto nową kaplicę (w czwartym budynku). Rozpoczęcie roku akademickiego miało miejsce 27 września 1999 r. Dzień wcześniej w nowej kaplicy zawieszono obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy, który wrócił z powojennej tułaczki. Obraz ten dla Seminarium we Lwowie sprowadził w 1900 r. arcybiskup Józef Weber (+1918). Obraz zawieszono w wewnętrznej kaplicy przy ul. Czarneckiego. Po 1945 r. obraz wraz z klerykami i przełożonymi trafił do Seminarium w Kalwarii Zebrzydowskiej. Po rozwiązaniu Seminarium trafił wraz z lwowskimi klerykami do krakowskiego seminarium (początkowo na ul. Podzamcze potem do budynku na ul. Manifestu Lipcowego). Z Krakowa, po nominacji biskupiej ks. prof. Mariana Jaworskiego, obraz trafił do Lubaczowa, a stąd do kaplicy seminaryjnej w Lublinie. Po wielu latach obraz powrócił do Lwowskiego Seminarium.

W październiku 1999 r. do seminaryjnej kaplicy po tułaczce wojennej powrócił jeszcze jeden obraz – historycznie należący do dawnego WSD we Lwowie. Był to obraz bł. Jakuba Strzemię (akwarela namalowana we Lwowie w czasie wojny przez p. Marię Pokiziak.)

Od 2012 r. kaplica klerycka została przemianowana na kościół akademicki p. w. (najpierw błogosławionego a potem) świętego Jana Pawła II. Natomiast po rozbudowie domu kleryckiego (Alumnatu), Klerycy otrzymali do korzystania nową kaplicę p. w. św. Józefa. W Alumnacie jest również mniejsza kaplica, z której korzystają alumni roku zerowego.

Od 2016 r. jeden z budynków został zaadaptowany na Dom Miłosierdzia św. Zygmunta Gorazdowskiego. W budynku znaleźli miejsce seniorzy z terenu archidiecezji lwowskiej (świeccy i duchowni). W Domu Miłosierdzia pensjonariusze mają do swojej dyspozycji własną kaplicę. SS. Józefitki, które prowadzą Dom, mają również swoją kaplicę.

Udział w życiu Kościoła Powszechnego

Formacja do kapłaństwa w seminarium diecezjalnym jest również formacją dla Kościoła Powszechnego. Alumn ma zrozumieć, że będzie służył w konkretnej diecezji, którą wybrał, ale przez swoją służbę będzie służyć całemu Kościołowi. Poznanie Kościoła dokonuje się nie tylko w formie teoretycznej, poprzez wykłady, ale również przez praktyczne poznanie Kościoła Powszechnego.

Pierwszym wspólnym wyjazdem poza granicę Ukrainy, był wyjazd na kanonizację związanego ze Lwowem św. Jana z Dukli. Kanonizacja miała miejsce w Polsce, w Krośnie, w dniu 10 czerwca 1997 r. Wydarzenie to miało podwójne znaczenie. Po pierwsze, udział we Mszy św. sprawowanej przez Jana Pawła II oraz kanonizacja Patrona miasta Lwowa. Po drugie, w Krośnie podczas papieskiej pielgrzymki spotkali się wszyscy lwowscy klerycy studiujący w Lublinie, Wrocławiu i Lwowie – Brzuchowicach.
11 czerwca 1999 r. klerycy wraz z przełożonymi udali się do Polski, do Sandomierza, by wziąć udział we Mszy św. sprawowanej 12 czerwca przez Jana Pawła II.

W kwietniu 2000 r. w ramach rekolekcji wielkopostnych klerycy odbyli rekolekcje w drodze. Na trasie znalazła się Częstochowa, Kraków, Wadowice, Kalwaria Zebrzydowska. Szczególnym punktem była Msza św. sprawowana w bazylice kalwaryjskiej przez ks. arcybiskupa Mariana Jaworskiego. Po Mszy św. przewodnikiem kalwaryjskim stał się sam Ks. Arcybiskup. Klerycy poznali miejsce za klauzurą, gdzie w latach 1945 – 1950 funkcjonowało Lwowskie Seminarium Duchowne. Razem z Ks. Arcybiskupem modlono się w kaplicy św. Anny, gdzie pochowany jest ks. prof. Stanisław Szurek – profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie i Lwowskiego Seminarium Duchownego, który po rozwiązaniu Seminarium w 1950 r. pozostał do śmierci w klasztorze kalwaryjskim.

Kolejna zagraniczna pielgrzymka odbyła się na przełomie maja i czerwca 2000 r. Z okazji przeżywanego roku jubileuszowego, klerycy wzięli udział w diecezjalnej pielgrzymce do Rzymu. 30 maja byli obecni na audiencji u papieża Jana Pawła II.

Kanonizacja lwowskich kapłanów: arcybiskupa Józefa Bilczewskiego oraz ks. Zygmunta Gorazdowskiego była kolejną okazją do pielgrzymki do Rzymu. 23 października 2005 r. obrzędom kanonizacji przewodniczył papież Benedykt XVI.

Kolejną okazją do udziału w życiu Kościoła Powszechnego była pielgrzymka do Rzymu w 2007 r. na konsekracje biskupią ks. Mieczysława Mokrzyckiego – arcybiskupa, koadiutora lwowskiego.

W 2012 r. alumni odbyli kolejną pielgrzymkę. Celem było seminarium i katedra w Trewirze. Seminarium w Metz we Francji oraz Seminarium w Luksemburgu.

Rok 2016 był czasem świętowania dwudziestolecia Seminarium. W maju, po raz kolejny w historii Seminarium, klerycy udali się śladami swoich poprzedników do Kalwarii Zebrzydowskiej. Była to również okazja do nawiedzenia z okazji Roku Miłosierdzia sanktuarium w Krakowie – Łagiewnikach. W roku 2016 była jeszcze jedna okazja wyjazdu do Polski na światowe spotkanie młodzieży z papieżem Franciszkiem, które miało miejsce w Krakowie. Przez spotkaniem w Krakowie klerycy spędzili tydzień w diecezji toruńskiej.

W wrześniu 2016 r. klerycy wraz z przełożonymi zwiedzali parafię na Bukowinie oraz jeden dzień przebywali w sąsiedniej Rumunii. Odwiedzili m. in. parafię w Kaczyce. Wyjazd ten był nie tylko poznawaniem Kościoła Powszechnego, ale również poznawaniem historii – do 1925 r. tereny te należały do archidiecezji lwowskiej (wikariat generalny Bukowiny).

We wrześniu 2017 r. klerycy wzięli udział w ogólno ukraińskiej pielgrzymce do Fatimy, z racji 100-lecia objawień fatimskich. Obecni byli nie tylko klerycy lwowskiego seminarium, ale również innych seminariów z Ukrainy. Podczas pielgrzymki dokonało się zawierzenie Ukrainy Matce Bożej. Oprócz Fatimy na pielgrzymkowej trasie znalazła się m. in: Werona, Nicea, Barcelona, Marsylia, Padwa.

W marcu 2019 r., Seminarium św. Józefa we Lwowie wzięło udział w uroczystościach w sanktuarium w Gniewaniu (winnickie województwo). Rok wcześniej ordynariusz diecezji kamieniecko – podolskiej, biskup Leon Dubrawski, kościół w Gniewaniu ogłosił pierwszym na terenie Ukrainy sanktuarium św. Józefa.

Od 2013 r. odbywają się regularnie, coroczne spotkania alumnów wszystkich seminariów duchownych z ukraińskich diecezji. Pierwsze takie spotkanie z okazji Roku Wiary odbyło się w sanktuarium w Berdyczowie. Początkowo było to spotkania jednodniowe (z wtorku na środę), następne spotkania odbywały się już od piątku do niedzieli. Kolejnymi miejscami spotkań były: Latyczów (2014), Lwów (2015, 2018, 2021), Worzel (2016, 2019), Winnica (2017). W 2020 r. spotkanie nie odbyło się z powodu pandemii.

Do poznawania Kościoła Powszechnego przyczyniają się również praktyki duszpasterskie, które klerycy odbywają w różnych diecezjach poza granicami kraju. Polskie diecezje, które przyjmowały kleryków na praktyki duszpasterskie to: diecezja bielsko – żywiecka, pelplińska, rzeszowska, sandomierska, zamojsko – lubaczowska.

Oprócz praktyk poza granicami kraju, alumni uczestniczą w życiu Archidiecezji. Klerycy biorą udział w uroczystościach religijnych, rekolekcjach różnego typu. Angażują się w pielgrzymki diecezjalne (Bołszowce, Kalwaria Pacławska), ale mają również swoją, klerycką pieszą pielgrzymkę do sanktuarium Królowej Pokoju w Iwano – Frankowe (na początku roku akademickiego). Alumnów Seminarium wraz z Przełożonymi można spotkać w różnych parafiach diecezji.

Listy gratulacyjne dla WSD we Lwowie - Brzuchowicach

Prawie rok po reaktywacji Seminarium we Lwowie, wspólnota seminaryjna otrzymała papieskie błogosławieństwo:

Udzielam z serca Apostolskiego Błogosławieństwa Wyższemu Metropolitalnemu Seminarium Duchownemu we Lwowie, aby stanowiło wspólnotę uczniów Chrystusa i przygotowało ich do głoszenia Ewangelii w duchu Bożej miłości. Niech Miłosierdzie Boże sprawi, aby Profesorowie przez wierne świadectwo o Chrystusie utwierdzali swym przykładem Alumnów, a Ci, pełni świętego zapału, postępowali ku Chrystusowi według udzielonych im nauk i natchnień Ducha Świętego.

Niech Bóg udzieli hojnie swojej łaski Przełożonym, Profesorom i wszystkim Pracownikom Seminarium w ich służbie Kościołowi, a w Alumnach niech obudzi szczerą dla nich wdzięczność. Niech wszyscy, według świętego Ignacego z Antiochii, będą poddani Biskupowi i sobie nawzajem, jak Jezus Chrystus był poddany Ojcu, a Apostołowie Chrystusowi, Ojcu i Duchowi Świętemu, aby jedność była zarazem duchowa i zewnętrzna.

Watykan, dnia 16 października 1997 r. Jan Paweł II

Z okazji 10-lecia Seminarium w imieniu Ojca Świętego, Benedykta XVI na ręce Ks. kard. M. Jaworskiego przesłał życzenia arcybiskup Leonardo Sandri. W liście czytamy:

Podczas niedawnej pielgrzymki do Polski, Ojciec Święty powiedział: Umiłowani kandydaci do kapłaństwa! W waszej drodze i w waszej przyszłej kapłańskiej posłudze pod kierunkiem Maryi uczcie się Jezusa! Wpatrujcie się w Niego, pozwólcie, aby to On was ukształtował, abyście kiedyś mogli ukazywać Go waszą hojną posługą wszystkim, którzy do was będą przychodzili. Gdy będziecie brali w wasze dłonie eucharystyczne Ciało Jezusa, aby Nim nakarmić Lud Boży, i gdy będziecie brali odpowiedzialność za tę część Mistycznego Ciała Jezusa, która wam będzie powierzona, pamiętajcie o tej postawie zachwytu i adoracji, które cechowały wiarę Maryi. Jak Ona w swej odpowiedzialnej, matczynej miłości do Jezusa zachowywała pełną zachwytu miłość dziewiczą, tak i wy, gdy przyklękacie w liturgicznym momencie przeistoczenia, zachowajcie zdolność do zachwytu i adoracji. Umiejcie rozpoznawać w Ludzie Bożym wam powierzonym znaki obecności Chrystusa. Bądźcie uważni i wrażliwi na te ślady świętości, które Bóg wam ukaże wśród wiernych. Nie obawiajcie się obowiązków i niespodzianek przyszłości! Nie lękajcie się, że zabraknie wam słów, że spotkacie się z odrzuceniem! Świat i Kościół potrzebują kapłanów, świętych kapłanów! (Częstochowa, 26. 05. 2006)

Dziś kieruje te słowa również do kleryków we Lwowie, wypraszając dla nich oraz dla Odpowiedzialnych za ich przygotowanie światło o moc Ducha Świętego.

Ad multos annos!!!

Rok 2021 w Archidiecezji Lwowskiej to czas wielu jubileuszy. M. in.:
- 630 lat konsekracji biskupiej bł. Jakuba Strzemię;
- 120 lat konsekracji biskupiej św. Józefa Bilczewskiego;
- 30 lat odnowienia struktur kościelnych w metropolii lwowskiej przez św. Jana Pawła II;
- 20 lat papieskiej pielgrzymki do Kijowa i Lwowa.

Pośród tych jubileuszy mieści się również jubileusz reaktywowania Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Lwowskiej. 25 lat.

ks. Jacek Waligóra

---

Назад